جمهوری اسلامی،حماس،کدام آینده؟

مروری بر رخدادهای این حوزه

وریا محمدی

 

http://www.koorso.blogfa.com/

 

"برآورد بودجه دولت فلسطين براي اداره اين كشور 2 ميليارد دلار بوده است كه دولت فلسطين تنها توان تامين 250 ميليون دلار از اين بودجه را دارد." این جمله را باید آغاز شل کردن سر کیسه خزانه های دولت ایران برای واریز امکانات مادی کشورمان به جیب بنیادگرایان اسلامی تلقی کرد.

این را بی هیچ اما و اگری این بار از زبان خالد مشعل، رئيس كميته سياسي حماس شنیدیم که علاوه بر این در تهران گفت "با توجه به اين كه تامين بودجه هاي دولت فلسطين از عهده اين دولت بر نمي آيد اميدواريم دولت جمهوری اسلامی در تامين اين بودجه به ما كمك كند."

در فردای روزی که پارلمان جديد فلسطينيان که در آن نمايندگان گروه حماس اکثريت دارند قدرت را به دست گرفت و کابينه اسرائيل تصميم گرفت که از تحويل ميليون ها دلار درآمد گمرکی که هرماهه از جانب فلسطينيان جمع آوری می کند خودداری کند،مبرهن و آشکار بود که اقتصاد در فلسطین به یک مشکل جدی برای دولت تازه مبدل خواهد شد.

اسرائيل همچنين از جامعه بين المللی آنطور که پیداست خواهد خواست که بجز کمک های بشردوستانه، ساير پول های پرداختی به فلسطينيان را متوقف سازد.

اقدامات تنبيهی اسرائيل عليه حماس به گفته اهود اولمرت، کفيل نخست وزير اسراييل،شامل موارد زير خواهد بود:

- عدم پرداخت ماليات ماهانه به فلسطينيان

- افزايش تدابير امنيتی بين اسرائيل و نوار غزه

- ممنوع ساختن انتقال تجهيزات برای نيروهای امنيتی فلسطينی

- محدوديتهای سختگيرانه تر برای حرکت و سفر مقامات حماس

- درخواست از اعطاکنندگان کمکهای خارجی برای توقف پرداخت به تشکيلات خودگردان فلسطينيان

اینها همه در حالی میرود وضع شود که پيروزی حماس،آمریکا و کشورهای اروپايی را در موقعيت دشواری قرار داده است،در حاليکه اين کشورها تامين کننده بخش عمده بودجه تشکيلات خودگردان ازجمله برای پرداخت حقوق و دستمزد حدود يکصد و چهل هزار فلسطينی است که در سازمان ها و نهادهای مرتبط با اداره امور تشکيلات خودگردان شاغل هستند.

با این مقدمه کوتاه اما روشن و اگر این فرضیه جمهوری اسلامی را که چون دولت آمریكا از این كه در حال از دست دادن نقش اصلی خود در مناقشه خاورمیانه است راضی نیست و سعی دارد با استفاده از دلار دولت آینده فلسطین را دچار بحران كند،لحاظ کنیم، خواهیم دید که تلاش جمهوری اسلامی برای فراخواندن مسلمانان جهان در کدام راستا ست!

گزارشهای تائید شده میگویند که علی خامنه ای،در ديدار با خالد مشعل، رهبر سياسی حماس از مسلمانان سراسر جهان خواسته تا کمکهای مالی ساليانه خود را در اختيار فلسطينيان بگذارند و خامنه ای در تاکیدی محکم از موضع اين گروه مبنی بر به رسميت نشناختن اسرائيل پشتيبانی کرده است.

خامنه ای پيشنهاد کمک مالی خود را پس از آن ارائه کرد که اسرائيل پرداخت ماهانه درآمدهای مالياتی تشکيلات خودگردان فلسطين در سرزمينهای اشغالی را به توقف در آورد و آمريکا و اتحاديه اروپا نيز تهديد کرده اند که کمکهای مالی خود به دولت خودگردان را که به تازگی به کنترل گروه حماس درآمده است، قطع خواهند کرد.

در مقابل، اسماعيل هنيه از اعضای ارشد گروه حماس که به عنوان نخست وزير تازه تشکيلات خودگردان فلسطين معرفی شده است، در مصاحبه ای با بی بی سی گفت تهديدهای اتحاديه اروپا و آمريکا به قطع کمک های مالی موثر نيست و در صورت عملی شدن آنها، کشورهای عربی و اسلامی ديگر [برای کمک به فلسطينيان] وارد عمل خواهند شد.

ديدار دو روزه خالد مشعل، رهبر سياسی حماس از ايران که جزو حاميان عمده اين گروه فلسطينی شمرده می شود، در چارچوب سفر او به کشورهای منطقه برای جلب حمايت دولتهای عربی و اسلامی صورت گرفته است.

"علي لاريجاني " نیز در پايان ديدار با " خالد مشعل " رييس دفتر سياسي جنبش حماس و هيات همراه وي در تهران در جمع خبرنگاران حماس را جريان مردمي و اصيل دانست كه هميشه به قول وی،بدنبال احقاق حقوق مردم مظلوم فلسطين بوده است . لاريجاني در اظهار نظری لاپوشانی شده گفته است سفر خالد مشعل به ايران را باید مغتم دانست چرا كه دولت جديد فلسطين هم اكنون در اين كشور در حال تشكيل است.این جمله نشان از تدارک گسترده دولت جمهوری اسلامی برای تمرکز بر مسئله فلسطین دارد.

در آخرین گزارشات که بازتاب وابسته به رضایی انتشار داده آمده است که روزنامه الحيات در شماره اخیر خود به نقل از آنچه منابع فلسطيني ناميده نوشته است: حكومت ايران به خالد مشعل رئيس دفتر سياسي جنبش مقاومت اسلامي فلسطين (حماس) قول داده، 250 ميليون دلار كمك در اختيار اين جنبش قرار دهد.

موضوع آنجا پیچیده میشود که بازتاب مینویسد در حالي كه رسانه‌هاي عربي از كمك 250 ميليون دلاري ايران به حماس خبر مي‌دهند، اطلاعات خبرنگار بازتاب از واقعيات ديگري حكايت دارد.

این اطلاعات را بازتاب به این نحو بازتاب میدهد که يك كارشناس ارشد موضوع فلسطين در گفت‌وگو با بازتاب اظهار داشت: هرچند ملت و دولت ايران از مدتي پيش كمك‌هايي را به جنبش مقاومت اسلامي فلسطين (حماس) انجام داده‌اند، واقعيت آن است كه كمك‌هاي اعراب به فلسطينيان، بسيار بيشتر از ايران است.وي با اشاره به خبر روزنامه سعودي الحيات گفت: كشورهاي عربي كه خود نمي‌توانند به صورت مستقيم از تفكرات حماس حمايت معنوي كنند، ايران را سپر بلاي خود براي ارسال كمك‌هاي اقتصادي و مالي به تشكيلات فلسطيني مي‌كند و سال‌هاست كه از اين روش براي ارسال حمايت‌هاي مالي خود به فلسطينيان استفاده مي‌كنند. اين شيوه عملكرد، حتي اسرائيليان را نيز در فهم موضوع دچار مشكل كرده است.وي افزود: اعراب به خصوص اتباع كشورهاي كويت، بحرين، قطر و عربستان كه درآمد نفتي آنها بخش اعظم سرمايه‌هايشان را تشكيل مي‌دهد، از دهه‌هاي پيش، حجم زيادي از كمك‌هاي مالي خود را به فلسطين گسيل مي‌داشته‌اند كه يكي از دلايل آن هم اين است كه تعداد زيادي از فلسطينيان ساكن اين كشورها بوده‌اند و به دليل سطح سواد بالا و همچنين شعور سياسي توانسته‌اند در حاكميت اين كشورها قرار بگيرند.وي گفت: حجم اين كمك‌هاي ميليوني كه پيش از اين به جنبش فتح سرازير مي‌شد، تا اندازه‌اي بود كه حتي منجر به فساد مالي برخي از سران جنبش فتح شد و يكي از دلايل شكست اين جنبش را در انتخابات اخير رقم زد.وي گفت: به ياد داريم كه در اثناي جنگ عراق و ايران، چگونه رهبران فتح به عراق مسافرت مي‌كردند و چگونه از حمايت كساني مثل صدام هم برخوردار بودند.ماجراي طرح كمك 250 ميليون دلاري ايران به حماس توسط الحيات به مذاق اسرائيلي‌ها هم خوش آمده و روزنامه اسرائيلي اورشليم‌پست با اشاره به اين خبر نوشت: سرائيل به دنبال راه‌هايي است كه بتوانند از ارسال پول ايران به منطقه نوار غزه جلوگيري كنند.

مقامات رسمي اسرائيل مي‌گويند: هرچند خيل مشكلات است كه از انتقال پول به بانك‌هاي غزه جلوگيري كرد اما اسرائيل مي‌تواند از انتقال اين پول‌ها به كرانه باختري جلوگيري كند.

اين به اصطلاح كارشناس ارشد مسائل فلسطين در پايان به بازتاب گفته است: واقعيت آن است كه كمك اصلي ايران به گروه‌هايي نظير حماس، صدور فكر انقلابي و استقلال‌طلبي است كه برگرفته از انديشه‌هاي والاي امام خميني(ره) است، امري كه سران كشورهاي منطقه به دليل نوع نگاه ناشي از وابستگي، تحجر و عدم استقلال خود، حتي از درك آن عاجزند؛ با اين حال به خاطر عرق عربي خود هم كه شده، كمك‌هاي زيادي به فلسطينيان مي‌كنند.

فرافکنی در این مسائل امر و رسالتی است که هر کدام از مقامات،رسانه ها و عوامل جمهوری اسلامی در این حوزه به عهده دارند و ملزمند که افکار عمومی را به سمت آنچه بر آن نام حقایق مینهند سوق دهند.

با این حال و اگر فرض بر واقعی بودن خبر بازتاب باشد بازهم نقش جمهوری اسلامی در تقویت بنیه های بنیادگرایی اسلامی به جهت مواضع آنها در قبال تحولات منطقه انکار نکردنی است.

آنچه که تا حدود زیادی در خصوص قدرت یافتن جریانات اسلامی و تحولات اخیر منطقه قابل روئیت است و در خود حاوی واقعیتی ناخوشایند است،نه نفوذ اجتماعی جریانات اسلامی بلکه به فساد کشیده شدن جریانات سکولار و غیر بنیادگرایی چون جنبش فتح در فلسطین است که اعتبار توده ای آنها به مرور زمان از دست رفت و این زمینه ساز دور دیدن جریانهای اسلامی در قواره سیاسی منطقه شد.

آینده روابط حماس و جمهوری اسلامی تا حدود زیادی در هم ادغام شده است و جمهوری اسلامی لاجرم میبایست که حمایت خود را از این گونه قدرت گیرهای اسلامیون اعلام نماید.

در مقابل همه جریانهای اسلامی منطقه و طیف تندرو به این احتمال نیز واقفند که شکست جمهوری اسلامی و یا تغییر رژیم در ایران در ابعاد کلی به معنای شکست همه نوع بنیادگرایی اسلامی در منطقه است.